Skip to main content
PRO 7 min czytania

ONS – co to są doustne suplementy diety

ONS – co to są doustne suplementy diety
1 zdjęcie
634
Odtwarzacz głosowy AI
0:00
0:00
Odsłuchaj treść artykułu na żywo
Spis treści 5
Materiał PRO PRO

Ten artykuł jest profesjonalnym materiałem merytorycznym (PRO) udostępnionym w całości.

Dieta stanowi kluczowy element w procesie leczenia wielu dolegliwości, a utrzymywanie należytego stanu odżywienia jest jednym z najważniejszych priorytetów. Niemniej jednak, zdarzają się okoliczności, w których osiągnięcie tego celu przestaje być możliwe za pomocą tradycyjnych produktów. W takich sytuacjach środek pomocny stanowi żywienie medyczne, w tym doustne suplementy diety. Składają się na nie, w jakich przypadkach należy ich używać i czy są one dostępne w sprzedaży dla ogółu społeczeństwa?
01 / 05

Definicja doustnych suplementów odżywczych według wytycznych ESPEN

Według oficjalnej definicji sformułowanej przez Europejskie Towarzystwo Żywienia Klinicznego i Metabolizmu, znane pod skrótem ESPEN (z angielskiego: *The European Society for Clinical Nutrition and Metabolism*), **doustne suplementy odżywcze** (w skrócie ONS, od *Oral Nutrition Supplements*) stanowią specjalistyczne preparaty dostępne w różnych postaciach fizycznych – jako płyny o różnej lepkości, kremy o konsystencji półpłynnej lub proszki przeznaczone do rozpuszczania. Ich podstawowym zadaniem jest uzupełnianie dziennego zapotrzebowania organizmu na energię oraz kluczowe składniki odżywcze, w tym makro- i mikroelementy. Zależnie od konkretnej formuły, produkty te mogą być gotowe do natychmiastowego spożycia – przykładowo w postaci napoju pakowanego w butelki lub saszetki – albo pełnić funkcję bazy do samodzielnego przygotowania odżywczego roztworu. Alternatywnie, mogą służyć jako dodatek wzbogacający tradycyjne posiłki lub napoje, zwiększając ich wartość kaloryczną i odżywczą. Klasyfikowane są one jako **żywność specjalnego przeznaczenia medycznego**, co oznacza, że ich stosowanie podlega ścisłej kontroli lekarskiej. Przeznaczone są przede wszystkim dla pacjentów, u których wystąpiły zaburzenia zdolności do prawidłowego przyjmowania, trawienia lub absorpcji pokarmów bądź wybranych składników odżywczych – czy to na skutek chorób przewlekłych, ostrych stanów klinicznych, czy też powikłań pooperacyjnych. Dodatkowo, ONS znajdują zastosowanie w przypadkach, gdy konwencjonalna dieta nie jest w stanie zaspokoić zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego organizmu, co często ma miejsce w przebiegu różnorodnych schorzeń somatycznych (źródło: Cederholm i współpracownicy, publikacja z 2017 roku).
02 / 05

Klasyfikacja doustnych preparatów odżywczych specjalnego przeznaczenia medycznego

Doustne preparaty odżywcze specjalnego przeznaczenia medycznego stanowią niezwykle zróżnicowaną kategorię produktów, która umożliwia dostosowanie się do indywidualnych wymagań różnorodnych grup pacjentów. Pod względem składu chemicznego oraz wartości odżywczej można wyróżnić dwie fundamentalne podkategorie: **preparaty o pełnowartościowym profilu odżywczym** oraz **preparaty o profilu odżywczym niekompletnym**. Pierwsza z wymienionych grup – czyli preparaty pełnowartościowe – zapewniają pełen zestaw niezbędnych składników pokarmowych, w ilościach odpowiadających zaleceniom dietetycznym dla populacji zdrowych osób. Stosowane są one zarówno jako **uzupełnienie codziennej diety** u pacjentów, u których występują trudności w spożywaniu wystarczającej ilości tradycyjnych posiłków, jak również mogą pełnić funkcję **jedynego źródła energii, makro- i mikroelementów** w sytuacjach, gdy konwencjonalne żywienie jest niemożliwe lub niewystarczające. Z kolei preparaty o niepełnym profilu odżywczym charakteryzują się zawartością jednego lub kilku wybranych składników w zwiększonych stężeniach, jednakże nie dostarczają one pełnego spektrum niezbędnych substancji odżywczych. W związku z tym ich stosowanie powinno odbywać się **wyłącznie jako suplementacja uzupełniająca standardową dietę**, a nie jako zamiennik całościowego żywienia. Ponadto, preparaty te różnią się między sobą pod względem **gęstości energetycznej** – dostępne są wersje o standardowej, jak i podwyższonej kaloryczności, a także o zmodyfikowanej zawartości białek lub tłuszczów (z obniżonym lub podwyższonym udziałem tych składników). Część produktów wzbogacona jest o **bioaktywne składniki funkcjonalne**, takie jak błonnik pokarmowy, specyficzne kwasy tłuszczowe czy aminokwasy, podczas gdy inne poddawane są procesom redukcji zawartości określonych substancji (np. preparaty o obniżonej zawartości elektrolitów). Dodatkowo, niektóre z nich pełnią **funkcje modyfikacyjne**, przykładowo zmieniając konsystencję tradycyjnych potraw poprzez zagęszczanie, co w przypadku określonych schorzeń lub zaburzeń połykania znacząco ułatwia proces spożywania posiłków.
03 / 05

Wytyczne dotyczące stosowania doustnych suplementów odżywczych (ONS) w praktyce klinicznej i profilaktyce niedożywienia

Dokument ten przedstawia kompleksowe zalecenia dotyczące stosowania doustnych preparatów odżywczych (ONS) jako strategii interwencyjnej w przypadkach istniejącego niedożywienia lub wysokiego ryzyka jego wystąpienia. Omówiono szczegółowo grupy pacjentów, u których suplementacja może przynieść wymierne korzyści zdrowotne, w tym osoby starsze z zaburzeniami apetytu i trudnościami w samodzielnym przygotowywaniu posiłków, chorych onkologicznych narażonych na zwiększone zapotrzebowanie metaboliczne, a także pacjentów z chorobami przewlekłymi takimi jak mukowiscydoza, schorzenia zapalne jelit czy przewlekła choroba nerek. Przedstawiono również aktualne dowody naukowe potwierdzające skuteczność ONS w poprawie parametrów odżywienia, masy ciała i jakości życia, z uwzględnieniem ograniczeń obecnych badań i potrzeby dalszych analiz.
04 / 05

Zastosowanie odżywek medycznych w diecie oraz metody ich podawania

Odżywki specjalnego przeznaczenia medycznego (ONS) najczęściej dostępne są w postaci płynnej, co umożliwia ich bezpośrednie spożycie prosto z opakowania. Kluczowym aspektem jest kontrolowane tempo konsumpcji – produkt należy przyjmować stopniowo, małymi porcjami rozłożonymi w czasie, optymalnie przez okres od trzydziestu minut do pełnej godziny. Ze względu na wysokie stężenie składników energetycznych i odżywczych, zbyt szybkie spożycie mogłoby przeciążyć układ pokarmowy, utrudniając efektywne wchłanianie niezbędnych substancji. Ponadto, nagłe wypicie dużej ilości preparatu może prowokować niepożądane reakcje jelitowe, takie jak biegunka. Niektórzy pacjenci mogą odczuwać dyskomfort związany z konsystencją lub smakiem suplementu. W takich sytuacjach zaleca się kreatywne włączenie odżywki do codziennych posiłków – na przykład poprzez dodatek do ciast, kasz, koktajli, zup lub sosów. Maskowanie smaku preparatu innymi składnikami oraz podawanie go w znanych i lubianych potrawach może znacząco poprawić akceptowalność żywieniową u osób wymagających wsparcia odżywczego.
05 / 05

Możliwości nabycia preparatów odżywek doustnych (ONS) – dostępność i dobór

Preparaty odżywek doustnych (ONS) są powszechnie dostępne zarówno w sprzedaży internetowej, jak i w sieci aptek stacjonarnych. Asortyment obejmuje zróżnicowane suplementy o odmiennych składach oraz szerokiej gamie profili smakowych, co ułatwia indywidualne dopasowanie do specyficznych wymagań żywieniowych oraz preferencji smakowych pacjentów. Należy podkreślić, że zakup nie wymaga posiadania recepty lekarskiej, jednakże przed rozpoczęciem suplementacji zaleca się konsultację z lekarzem prowadzącym w celu doboru optymalnego preparatu oraz monitorowania jego stosowania. Warto zaznaczyć, że obecnie preparaty te nie podlegają refundacji ze środków publicznych.
Plan Żywieniowy

Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?

Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.

mgr Bischoff S.C. et al., ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in inflammatory bowel disease, „Clinical Nutrition” 2020, 39(3), 632–653.
Cederholm T. et al., ESPEN guidelines on definitions and terminology of clinical nutrition, „Clinical Nutrition” 2017, 36(1), 49–64.
Chew S.T.H. et al., Impact of specialized oral nutritional supplement on clinical, nutritional, and functional outcomes: A randomized, placebo-controlled trial in community-dwelling older adults at risk of malnutrition, „Clinical Nutrition” 2021, 40(4), 1879–1892.
de van der Schueren M.A.E. et al., Systematic review and meta-analysis of the evidence for oral nutritional intervention on nutritional and clinical outcomes during chemo(radio)therapy: current evidence and guidance for design of future trials, „Annals of Oncology” 2018, 29(5), 1141–1153.
Małgorzewicz S. et al., Zasady żywienia w przewlekłej chorobie nerek — stanowisko Grupy Roboczej Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego, „Forum Nefrologiczne” 2019, 12(4), 240–278.
Muscaritoli M. et al., ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer, „Clinical Nutrition” 2021, 40(5), 2898–2913.
Nestlé Health Science – Produkty odżywcze z linii Resource, nestlehealthscience.pl/produkty/resource (27.12.2022).
Nutricia – produkty doustne, nutricia.pl/produkty/doustne (27.12.2022).
Tangvik R.J. et al., Effects of oral nutrition supplements in persons with dementia: A systematic review, „Geriatric Nursing” 2021, 42(1), 117–123.
Turck D. et al., ESPEN-ESPGHAN-ECFS guidelines on nutrition care for infants, children, and adults with cystic fibrosis, „Clinical Nutrition” 2016, 35(3), 557–577.
Vicente de Sousa O. et al., Impact of Nutritional Supplementation and a Psychomotor Program on Patients With Alzheimer’s Disease, „American Journal of Alzheimer’s Disease & Other Dementias” 2017, 32(6), 329–341.
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego • 22.10.2026

mgr Bischoff S.C. et al., ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in inflammatory bowel disease, „Clinical Nutrition” 2020, 39(3), 632–653. Cederholm T. et al., ESPEN guidelines on definitions and terminology of clinical nutrition, „Clinical Nutrition” 2017, 36(1), 49–64. Chew S.T.H. et al., Impact of specialized oral nutritional supplement on clinical, nutritional, and functional outcomes: A randomized, placebo-controlled trial in community-dwelling older adults at risk of malnutrition, „Clinical Nutrition” 2021, 40(4), 1879–1892. de van der Schueren M.A.E. et al., Systematic review and meta-analysis of the evidence for oral nutritional intervention on nutritional and clinical outcomes during chemo(radio)therapy: current evidence and guidance for design of future trials, „Annals of Oncology” 2018, 29(5), 1141–1153. Małgorzewicz S. et al., Zasady żywienia w przewlekłej chorobie nerek — stanowisko Grupy Roboczej Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego, „Forum Nefrologiczne” 2019, 12(4), 240–278. Muscaritoli M. et al., ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer, „Clinical Nutrition” 2021, 40(5), 2898–2913. Nestlé Health Science – Produkty odżywcze z linii Resource, nestlehealthscience.pl/produkty/resource (27.12.2022). Nutricia – produkty doustne, nutricia.pl/produkty/doustne (27.12.2022). Tangvik R.J. et al., Effects of oral nutrition supplements in persons with dementia: A systematic review, „Geriatric Nursing” 2021, 42(1), 117–123. Turck D. et al., ESPEN-ESPGHAN-ECFS guidelines on nutrition care for infants, children, and adults with cystic fibrosis, „Clinical Nutrition” 2016, 35(3), 557–577. Vicente de Sousa O. et al., Impact of Nutritional Supplementation and a Psychomotor Program on Patients With Alzheimer’s Disease, „American Journal of Alzheimer’s Disease & Other Dementias” 2017, 32(6), 329–341.

Ekspert Diets Premium

Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.

USDA FoodData Central EFSA PubMed Clinical Guidelines
Loading
Polecane artykuły z tej kategorii

Powiązane artykuły

Odkryj podobne publikacje i porady ekspertów.

Wszystkie istotne informacje na temat suplementów diety
Suplementy Diety

Wszystkie istotne informacje na temat suplementów diety

⏱ 3 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Kolagen rybny z dodatkiem grafitu – suplement diety. Jaki kolagen wybrać?
Suplementy Diety

Kolagen rybny z dodatkiem grafitu – suplement diety. Jaki kolagen wybrać?

⏱ 2 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Dieta o ograniczonej kaloryczności - bezpieczne stosowanie, dozwolone i niedozwolone produkty oraz suplementy
Produkty

Dieta o ograniczonej kaloryczności - bezpieczne stosowanie, dozwolone i niedozwolone produkty oraz suplementy

⏱ 6 min czytania 📚 Produkty
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Wzmocnienie układu odpornościowego – dieta i suplementy
Żywienie I Suplementy

Wzmocnienie układu odpornościowego – dieta i suplementy

⏱ 7 min czytania
#Żywienie I Suplementy #Suplementy Diety
Regulacje dotyczące suplementów diety - musisz je znać!
Suplementy Diety

Regulacje dotyczące suplementów diety - musisz je znać!

⏱ 7 min czytania
#Suplementy Diety #Suplement Diety
Naturalne uzupełnienia diety, inaczej przyprawy – część druga
Suplementy Naturalne

Naturalne uzupełnienia diety, inaczej przyprawy – część druga

⏱ 3 min czytania
#Suplementy Naturalne #Suplementy Diety
Których suplementów warto skorzystać?
Suplementy Diety

Których suplementów warto skorzystać?

⏱ 5 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Czy naprawdę ta pierwsza uzupełnienie jest warta poznania?
Suplementy Diety

Czy naprawdę ta pierwsza uzupełnienie jest warta poznania?

⏱ 4 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Czy naprawdę istnieją suplementy diety, które są najlepsze po treningu?
Suplementy Diety

Czy naprawdę istnieją suplementy diety, które są najlepsze po treningu?

⏱ 4 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Lek, suplement diety, wyrób medyczny – różnice w ich znaczeniu
Suplement Diety

Lek, suplement diety, wyrób medyczny – różnice w ich znaczeniu

⏱ 5 min czytania
#Suplement Diety #Suplementy Diety
Berberyna – źródło, działanie, stosowanie jako suplement diety
Suplement Diety

Berberyna – źródło, działanie, stosowanie jako suplement diety

⏱ 6 min czytania
#Suplement Diety #Berberyna
Forskolina – właściwości, zastosowanie i suplementy diety zawierające koleus indyjski
Odchudzanie

Forskolina – właściwości, zastosowanie i suplementy diety zawierające koleus indyjski

⏱ 4 min czytania
#Odchudzanie #Suplementy Diety
Suplementy witaminowe - skład i ryzyka. Zapobieganie niedoborom witamin.
Suplementy Diety

Suplementy witaminowe - skład i ryzyka. Zapobieganie niedoborom witamin.

⏱ 4 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Uzupełnienia dla biegaczy na krótkich i długich dystansach, czyli jak podnieść efektywność
Suplementy Diety

Uzupełnienia dla biegaczy na krótkich i długich dystansach, czyli jak podnieść efektywność

⏱ 3 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Czy faktycznie warto stosować suplementy zawierające pyrogronian?
Suplementy Diety

Czy faktycznie warto stosować suplementy zawierające pyrogronian?

⏱ 3 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Olej z nasion dyni – wszechstronny suplement wspierający zdrowie mężczyzn i układ moczowo-płciowy
Suplementy Diety

Olej z nasion dyni – wszechstronny suplement wspierający zdrowie mężczyzn i układ moczowo-płciowy

⏱ 1 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Analiza naukowa najczęściej stosowanych preparatów wspomagających w sporcie siłowym – ocena realnej efektywności na podstawie danych eksperckich
Redukcja Tkanki Tłuszczowej

Analiza naukowa najczęściej stosowanych preparatów wspomagających w sporcie siłowym – ocena realnej efektywności na podstawie danych eksperckich

⏱ 10 min czytania
#Redukcja Tkanki Tłuszczowej #Żywność Funkcjonalna
HMB – jeden z najmniej skutecznych suplementów diety w historii
Suplementy Diety

HMB – jeden z najmniej skutecznych suplementów diety w historii

⏱ 5 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Czy rzeczywiście są one konieczne? Kluczowe informacje i rozpowszechnione mity na temat suplementów diety
Suplementy Diety

Czy rzeczywiście są one konieczne? Kluczowe informacje i rozpowszechnione mity na temat suplementów diety

⏱ 4 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Dieta bazująca na chili 3D: zasady, składniki, suplementy i ograniczenia
Produkty

Dieta bazująca na chili 3D: zasady, składniki, suplementy i ograniczenia

⏱ 5 min czytania 📚 Produkty
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Uzupełnienia diety - podstawy prawne, sztuczki producentów i niepożądane dodatki
Suplementy Diety

Uzupełnienia diety - podstawy prawne, sztuczki producentów i niepożądane dodatki

⏱ 5 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Czy te produkty są naprawdę suplementami diety i czy faktycznie wspierają one redukcję wagi oraz są bezsprzecznie zdrowe?
Suplementy Diety

Czy te produkty są naprawdę suplementami diety i czy faktycznie wspierają one redukcję wagi oraz są bezsprzecznie zdrowe?

⏱ 4 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Dodatki odżywcze dla kobiet w ciąży i witaminy niezbędne podczas laktacji
Kobieta I Ciąża

Dodatki odżywcze dla kobiet w ciąży i witaminy niezbędne podczas laktacji

⏱ 3 min czytania 📚 Kobieta I Ciąża
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Uzupełnienia pokarmowe dla diabetyków: biała morwa, aronia, kurkuma, cynamon i kwas liponowy
Suplementy Diety

Uzupełnienia pokarmowe dla diabetyków: biała morwa, aronia, kurkuma, cynamon i kwas liponowy

⏱ 4 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Suplementy diety dostosowane do indywidualnych potrzeb
Suplementy Diety

Suplementy diety dostosowane do indywidualnych potrzeb

⏱ 2 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Najskuteczniejsze dodatki wspomagające redukcję masy ciała
Suplementy Diety

Najskuteczniejsze dodatki wspomagające redukcję masy ciała

⏱ 4 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Oczyszczanie - właściwości i zastosowanie
Zdrowie

Oczyszczanie - właściwości i zastosowanie

⏱ 6 min czytania 📚 Zdrowie
#Suplementy Diety #Suplementy
Substancje ochronne przed utlenianiem – w żywności, tabletkach… Przewodnik po diecie bogatej w antyoksydanty
Suplementy Diety

Substancje ochronne przed utlenianiem – w żywności, tabletkach… Przewodnik po diecie bogatej w antyoksydanty

⏱ 6 min czytania
#Suplementy Diety #Suplementy
Dieta – strategie odchudzania, terapeutyczne, eliminacyjne i prozdrowotne
Strategie Odchudzania

Dieta – strategie odchudzania, terapeutyczne, eliminacyjne i prozdrowotne

⏱ 11 min czytania
#Strategie Odchudzania #Suplementy Diety
Suplementy diety o naturalnym składzie przeznaczone dla panów, pań, kobiet oczekujących dziecka oraz seniorów
Kobieta I Ciąża

Suplementy diety o naturalnym składzie przeznaczone dla panów, pań, kobiet oczekujących dziecka oraz seniorów

⏱ 7 min czytania 📚 Kobieta I Ciąża
#Suplementy Diety #Suplementy Diety
Dla ćwiczących

Najnowsze diety

Odkryj inne plany żywieniowe o podobnych celach i składnikach.

Udostępnij