Skip to main content
PRO Dietetyka 7 min czytania

Kofeina – efekt pseudoleku

Kofeina – efekt pseudoleku
1 zdjęcie
670

Odtwarzacz głosowy

AI
0:00
0:00
Odsłuchaj treść artykułu na żywo
Spis treści 5
Materiał PRO PRO

Ten artykuł jest profesjonalnym materiałem merytorycznym (PRO) udostępnionym w całości.

Kofeina i jej produkty rozkładu wykazują działanie pobudzające. Odpowiadają za zmniejszanie zmęczenia powodowanego przez adenozynę, ponieważ blokują receptory przeznaczone dla niej. Kofeina, ze względu na swoje właściwości zwiększające wydajność fizyczną, jest często wykorzystywana przez sportowców (co potwierdzają częstotliwość wykrywania jej w moczu profesjonalistów). W 2004 roku została usunięta z listy zakazanych substancji dopingujących przez Światową Agencję Antydopingową (WADA). Charakterystyczne skutki związane ze spożyciem kofeiny mogą wystąpić nawet pod wpływem samej świadomości jej przyjęcia, co jest nazywane efektem placebo kofeiny.
01 / 05

Placebo-efekt kofeiny i wydajność psychoruchowa

Niektóre badania wykazują, że spożycie 1-2 filiżanek kawy dziennie przyczynia się do poprawy upośledzeń funkcji poznawczych (L. Wu i wsp. 2017). Kawa może wywierać pozytywny wpływ na zapobieganie chorobie Alzheimera, chociaż, jak podsumowali P. Londzin i wsp., badania w tym obszarze przynoszą niejednoznaczne wyniki. Bezsprzecznie jednak kofeina, a więc i sama kawa, mają wiele korzyści. Szczególnie uważa się, że kawa pomaga w rozwiązywaniu zadań wymagających koncentracji i zręczności - szczególnie kiedy jesteśmy zmęczeni i niewyspani. I. Kirsch i L. Weixel zaobserwowali, że kawa bez kofeiny znacząco zwiększyła zdolności motoryczne u osób, które deklarowały, że tego efektu oczekują. Opublikowane w czasopiśmie "Human Psychopharmacology" badania również potwierdzają istnienie takiego zjawiska. Uczestnicy badania, którzy wierzyli, że otrzymali kawę z kofeiną (w rzeczywistości otrzymali napój bez kofeiny), znacznie lepiej poradzili sobie w teście oceniającym czujność psychomotoryczną niż osoby, które wiedziały, co piją.
02 / 05

Efekt placebo związany z kofeiną i procesem utleniania tłuszczu

Dwunastu mężczyzn przeszło próbę wysiłkową, w której stopniowo zwiększano poziom trudności przez trzy dni. W pierwszym dniu otrzymali kofeinę (3 mg/kg), w drugim dniu placebo, a w trzecim dniu również placebo, choć zostali poinformowani, że otrzymują kofeinę. Proces utleniania tłuszczu był podkreślony w pierwszy i trzeci dzień. Nie zanotowano znaczącej różnicy pomiędzy pierwszym a trzecim dniem (J. Gutiérrez-Hellín i wsp. 2021). Czy efekt placebo kofeiny może również dotyczyć skuteczności ćwiczeń w trakcie redukcji masy ciała? Badania wskazują, że kofeina działała podobnie jak wiara w jej spożycie, ale nie zawsze badacze byli w stanie zaobserwować taki efekt. Efekt placebo kofeiny nie został odnotowany w badaniu opublikowanym w 'Nutrients' (A. Filip-Stachnik i wsp. 2020). U kobiet, które zwykle spożywały umiarkowane ilości kofeiny (średnio 4,1 mg kofeiny/kg na dobę), nie wykazano, że wiara w spożycie 6 mg kofeiny/kg masy ciała przed ćwiczeniami siłowymi (podnoszenie ciężarów) wpłynęła na skuteczność ćwiczeń i zwiększenie liczby powtórzeń. Badacze tłumaczą, że jeśli ktoś pije kawę częściej i w większych ilościach, może stać się mniej wrażliwy na jej faktyczne działanie, a tym samym wiara w jej pobudzające właściwości także maleje. Nie wyklucza się, że siła działania kofeiny zmniejsza się wraz ze zwiększonym spożyciem. Efekt placebo kofeiny może być niezauważalny u osób przyzwyczajonych do codziennego spożywania kawy. Mimo to skutki odstawienia kawy mogą być dotkliwe u niektórych osób.
03 / 05

Foam z kofeiny

Efekty odstawienia kofeiny są obserwowane u wielu osób, które często spożywają kawę. Ból głowy, zmęczenie, obniżona koncentracja - te są najczęściej spotykane. Ponowne spożycie kofeiny prowadzi do złagodzenia tych dolegliwości. Na nasilenie tych objawów może też mieć wpływ efekt placebo kofeiny (L. M. Juliano i wsp. 2019). Regularni konsumenci kawy, którzy odstawili ją na minimum 16 godzin przed badaniem, zostali podzieleni na dwie grupy, które zostały następnie podzielone na dwie mniejsze podgrupy.
04 / 05

Grupa: uczestnikom dostarczono kawę bez stymulującej substancji

1 a – Zostali poinformowani, że kawa, którą otrzymali, była pozbawiona stymulującej substancji 1 b – Otrzymali informację, że kawa zawierała stymulującą substancję.
05 / 05

Grupa: uczestnicy otrzymali napój kawowy zawierający kofeinę

2 a - Zostali poinformowani, że spożyli napój kawowy bez kofeiny 2 b - Zostali powiadomieni, że otrzymali napój kawowy z kofeiną. Po upływie 45 minut od spożycia napoju badani wypełnili ankietę oceniającą nasilenie objawów, takich jak ból głowy, zmęczenie, spadek koncentracji, podrażnienie. Najmniejszą liczbę objawów zadeklarowały osoby należące do grupy 2 b. Największą ilość objawów odnotowano w grupie 1 a - tej, która otrzymała napój kawowy pozbawiony kofeiny i została o tym powiadomiona. Co warto zauważyć, osoby, które spożyły napój kawowy z kofeiną, ale wierzyły, że jest to napój bez kofeiny (2 a), odczuwały bardziej nasilone objawy niż osoby przyjmujące napój kawowy bez kofeiny, lecz pewne, że zawiera kofeinę (1 b). Jest to doskonały przykład, jak wiara, że przyjmuje się napój kawowy z kofeiną, może wpłynąć na samopoczucie. Efekt dotyczy jedynie pierwszych wrażeń. Pod koniec dnia ci, którzy otrzymali kofeinę, czuli się znacznie lepiej niż ci należący do grupy pozbawionej kofeiny (niezależnie od tego, jaką informację otrzymali). Kofeina jest substancją psychoaktywną. Skutki jej działania są zwykle postrzegane jako pozytywne, a udowodniono również jej korzystne działanie nie tylko na wydolność fizyczną, ale także na zdrowie. Także postawa jest czynnikiem, który może mieć wpływ na samopoczucie psychiczne.
Plan Żywieniowy

Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?

Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.

mgr Max Müller
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego • 22.03.2026

mgr Max Müller

Ekspert Diets Premium

Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.

USDA FoodData Central EFSA PubMed Clinical Guidelines
Loading
Polecane artykuły z tej kategorii

Powiązane artykuły

Odkryj podobne publikacje i porady ekspertów.

Dieta tancerki baletu – podstawowe informacje, efekty, plan posiłków, opinie
Dietetyka
Dieta tancerki baletu – podstawowe informacje, efekty, plan posiłków, opinie
⏱ 6 min czytania 📚 Dietetyka
Które produkty spożywcze warto zabrać nad wodę? 4 smaczne propozycje
Dietetyka
Które produkty spożywcze warto zabrać nad wodę? 4 smaczne propozycje
⏱ 4 min czytania 📚 Dietetyka
Śniadania Amerykańskie – tradycyjne smaki kontynentu
Dietetyka
Śniadania Amerykańskie – tradycyjne smaki kontynentu
⏱ 6 min czytania 📚 Dietetyka
Kulinaria światowe - rankiem we Francji
Dietetyka
Kulinaria światowe - rankiem we Francji
⏱ 6 min czytania 📚 Dietetyka
"Żelazny rybek szczęścia" - sposób walki z niedokrwistością
Dietetyka
"Żelazny rybek szczęścia" - sposób walki z niedokrwistością
⏱ 4 min czytania 📚 Dietetyka
Len – właściwości medyczne, zastosowanie, techniki stosowania
Dietetyka
Len – właściwości medyczne, zastosowanie, techniki stosowania
⏱ 8 min czytania 📚 Dietetyka
Mak - jak wykorzystać go w kuchni?
Dietetyka
Mak - jak wykorzystać go w kuchni?
⏱ 4 min czytania 📚 Dietetyka
Lżejsze alternatywy dla majonezu – co jeść, by czuć się lekko
Dietetyka
Lżejsze alternatywy dla majonezu – co jeść, by czuć się lekko
⏱ 6 min czytania 📚 Dietetyka
Jarmuż – zielone superfood: wartości odżywcze, właściwości zdrowotne i przepisy kulinarne
Dietetyka
Jarmuż – zielone superfood: wartości odżywcze, właściwości zdrowotne i przepisy kulinarne
⏱ 4 min czytania 📚 Dietetyka
Koenzym Q10 - odmładzający mikstur
Dietetyka
Koenzym Q10 - odmładzający mikstur
⏱ 7 min czytania 📚 Dietetyka
Wpływ kofeiny na ludzki organizm
Dietetyka
Wpływ kofeiny na ludzki organizm
⏱ 4 min czytania 📚 Dietetyka
Niepusty umysł z kapustą!
Dietetyka
Niepusty umysł z kapustą!
⏱ 4 min czytania 📚 Dietetyka
Jałowiec - poznaj jego własności!
Dietetyka
Jałowiec - poznaj jego własności!
⏱ 2 min czytania 📚 Dietetyka
Jakie produkty warto wybrać w sezonie wiosennym? Poradnik na temat warzyw i owoców
Dietetyka
Jakie produkty warto wybrać w sezonie wiosennym? Poradnik na temat warzyw i owoców
⏱ 5 min czytania 📚 Dietetyka
Fermentowane produkty - jak je wykorzystywać?
Dietetyka
Fermentowane produkty - jak je wykorzystywać?
⏱ 7 min czytania 📚 Dietetyka
Kofeina i odwodnienie
Dietetyka
Kofeina i odwodnienie
⏱ 3 min czytania 📚 Dietetyka
Konsumuj ryby - dowiedz się o przyczynach!
Dietetyka
Konsumuj ryby - dowiedz się o przyczynach!
⏱ 3 min czytania 📚 Dietetyka
Posiłek przed sesją treningową
Dietetyka
Posiłek przed sesją treningową
⏱ 3 min czytania 📚 Dietetyka
Jesienne napary – nie tylko ogrzewają, ale także podnoszą humor
Dietetyka
Jesienne napary – nie tylko ogrzewają, ale także podnoszą humor
⏱ 6 min czytania 📚 Dietetyka
Jesienne smaki na talerzu – jakie produkty warto wybrać w tym okresie roku
Dietetyka
Jesienne smaki na talerzu – jakie produkty warto wybrać w tym okresie roku
⏱ 8 min czytania 📚 Dietetyka
Kawa - czy naprawdę warto ją spożywać?
Dietetyka
Kawa - czy naprawdę warto ją spożywać?
⏱ 4 min czytania 📚 Dietetyka
Kontrowersje wokół mleka
Dietetyka
Kontrowersje wokół mleka
⏱ 3 min czytania 📚 Dietetyka
Kombucha - jakie są cechy napoju fermentowanego z herbaty
Dietetyka
Kombucha - jakie są cechy napoju fermentowanego z herbaty
⏱ 5 min czytania 📚 Dietetyka
Kurkuma - właściwości i zastosowanie
Dietetyka
Kurkuma - właściwości i zastosowanie
⏱ 7 min czytania 📚 Dietetyka
Kwas fitowy i jego wpływ na organizm człowieka
Dietetyka
Kwas fitowy i jego wpływ na organizm człowieka
⏱ 7 min czytania 📚 Dietetyka
Napoje i posiłki oziębiające - doskonała opcja w dni gorące!
Dietetyka
Napoje i posiłki oziębiające - doskonała opcja w dni gorące!
⏱ 3 min czytania 📚 Dietetyka
Topola - cechy i zastosowanie
Dietetyka
Topola - cechy i zastosowanie
⏱ 5 min czytania 📚 Dietetyka
Które przekąski należy ograniczyć?
Dietetyka
Które przekąski należy ograniczyć?
⏱ 3 min czytania 📚 Dietetyka
Które tłuszcze są najbardziej pożyteczne i które lepiej ograniczyć
Dietetyka
Które tłuszcze są najbardziej pożyteczne i które lepiej ograniczyć
⏱ 8 min czytania 📚 Dietetyka
Które tradycyjne potrawy świąteczne są najzdrowsze
Dietetyka
Które tradycyjne potrawy świąteczne są najzdrowsze
⏱ 8 min czytania 📚 Dietetyka
Ekosystem Wszystkich Aplikacji

Dopasowane Narzędzia, Generatory i Kalkulatory Kliniczne

Wykorzystaj dedykowane aplikacje ekosystemu Diets Premium powiązane z tym tematem lub wylosuj kolejny zestaw narzędzi.

Wszystkie aplikacje

Udostępnij