Skip to main content
5 min czytania

Skorzonera - sposoby spożycia. Przepisy

Skorzonera - sposoby spożycia. Przepisy
1 zdjęcie
723
Odtwarzacz głosowy AI
0:00
0:00
Odsłuchaj treść artykułu na żywo
Spis treści 3
Rodzaj rośliny korzeniowej, która w przeszłości była uznawana za przeciwjad niemrawek, dziś jest nieco zapomniana. Mowa o skorzonerze, czyli wężymordzie, który dawniej często znajdował się na polskich stołach. Z powodu jego wartościowych walorów smakowych i odżywczych, warto ponownie przyjrzeć się tej wyjątkowej roślinie i zaprosić jej czarne korzenie do swojej kuchni.
01 / 03

Czym jest skorzonera i jakie są jej właściwości odżywcze?

Skorzonera hispanica, potocznie zwana wężymordem, czarnym korzeniem lub szparagiem zimowym, to warzywo korzeniowe należące do rodziny astrowatych (Asteraceae). Pochodzi z rejonów Europy Środkowej i Południowej oraz północnych obszarów Afryki. Jej uprawa sięga już X wieku na Półwyspie Iberyjskim, a jej obecność odnotowano również na dworze francuskiego monarchy Ludwika XVI. Głównym elementem konsumpcyjnym jest wydłużony, stożkowato zakończony korzeń spichrzowy o ciemnobrunatnej skórce i kremowobiałym, soczystym miąższu, którego smak przywołuje skojarzenia z delikatnymi, mącznymi szparagami. Warzywo to, choć często pomijane w współczesnej kuchni, stanowi cenne źródło składników bioaktywnych, w tym minerałów takich jak potas, sód, wapń i żelazo, a także witamin (prowitamina A, witamina C, witaminy z grupy B), polifenoli oraz specyficznych glikozydów, wśród których wyróżnia się koniferyna, asparagina, inulina i cholina. Energetycznie, 100 gramów surowca dostarcza około 82 kilokalorii, przy czym szczególną rolę odgrywa zawartość inuliny – naturalnego prebiotyku wspomagającego równowagę mikrobioty jelitowej, regulującego poziom glukozy we krwi po posiłkach oraz obniżającego stężenie cholesterolu poprzez wiązanie kwasów tłuszczowych w przewodzie pokarmowym. Ze względu na niski indeks glikemiczny (IG = 20), skorzonera jest zalecana w jadłospisach osób z cukrzycą oraz dbających o zbilansowaną dietę.
02 / 03

Hodowla czarnego korzenia – uprawa i optymalne warunki wzrostu

Czarny korzeń, zwany również skorzonerą, osiąga najlepsze plony na żyznych, głęboko spulchnionych glebach o strukturze gliniasto-piaszczystej, których odczyn oscyluje wokół wartości obojętnych lub lekko zasadowych. Nieodpowiednie podłoże może prowadzić do deformacji systemu korzeniowego, w tym rozgałęziania się korzeni lub pojawiania się innych defektów morfologicznych, co znacząco obniża ich wartość handlową. Kluczowym czynnikiem determinującym sukces uprawy jest zapewnienie roślinie długiego okresu wegetacyjnego, który może trwać nawet do 230 dni. Nasiona skorzonery hiszpańskiej (*Skorzonera hispanica* L.) wysiewa się z reguły wczesną wiosną, między końcem lutego a początkiem marca, choć niektóre źródła naukowe oraz praktycy rolniczy dopuszczają możliwość późniejszego siewu – od drugiej połowy kwietnia do pierwszych dni maja, szczególnie w regionach o opóźnionym nadejściu wiosny. Ostateczny termin może ulec modyfikacji w zależności od panujących warunków atmosferycznych, takich jak przedłużające się przymrozki czy nadmierna wilgotność gleby. Optymalne rozmieszczenie nasion zakłada ich umieszczenie w rzędach co 30 centymetrów, z zachowaniem 2-centymetrowej odległości między poszczególnymi nasionami w szeregu oraz na głębokości około 2 cm. Po upływie 14–21 dni od momentu wysiewu konieczne jest przeprowadzenie zabiegu przerzedzania, aby między sąsiednimi siewekami zachować odstęp wynoszący 6 cm. Dojrzałe korzenie, których długość – zależnie od odmiany – waha się między 20 a 40 cm, zbiera się od października aż do momentu zamarznięcia gruntu, ewentualnie odkładając zbiór na wczesną wiosnę kolejnego sezonu wegetacyjnego. Po wykopaniu warzyw należy usunąć ich nadziemne części, natomiast korzenie przechowywać w specjalnie przygotowanych pojemnikach wypełnionych zwilżonym piaskiem, co zapobiega ich wysychaniu. Najkorzystniejsze rezultaty uprawy skorzonery uzyskuje się w strefach klimatycznych charakteryzujących się łagodną, ciepłą wiosną oraz późno nadchodzącą zimą, co wydłuża okres aktywnego wzrostu roślin.
03 / 03

Kulinarne inspiracje ze skorzonerą: tradycyjne i nowoczesne przepisy z wykorzystaniem czarnego korzenia

Skorzonera, zwana również wężymordem, stanowi ceniony składnik zarówno dań wytrawnych, jak i deserów, szczególnie w kuchni francuskiej, choć jej zastosowanie wykracza daleko poza granice tego kraju. Ten niezwykły korzeń, o intensywnym aromacie i delikatnej konsystencji, często podawany jest po ugotowaniu lub usmażeniu w chrupiącym, naleśnikowym cieście. Miłośnicy zapomnianych smaków z pewnością docenią jego unikalne walory, a potrawy na jego bazie zaskoczą domowników niepowtarzalnym profilem smakowym. Przed rozpoczęciem kulinarnej przygody ze skorzonerą konieczne jest jednak zaopatrzenie się w wysokiej jakości rękawice ochronne – podczas obróbki korzenie wydzielają lepką, mleczną substancję, która może trwale zabarwić skórę dłoni na czerwonobrunatny odcień. Aby zapobiec utlenianiu się i ciemnieniu świeżo pokrojonych korzeni, należy natychmiast zanurzyć je w pojemniku z zimną wodą wymieszaną z sokiem cytrynowym. Poniżej prezentujemy starannie opracowane przepisy, w których główną rolę odgrywa ten zimowy skarb ogrodów – od makaronowych kompozycji po sycące zupy i wyrafinowane dania z migdałową otoczką.
Plan Żywieniowy

Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?

Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.

mgr Literatura:
Dziwulska-Hunek A., Krawiec M., Boroń B., Matwijczuk A., 2017, Wpływ stymulacji nasion
Skorzonera hispanica L.
światłem lasera na zawartość barwników fotosyntetycznych w liściach, Acta Agrophysica, 24, 3, 419–431,
Konopiński M., Ferens E., 2007, Wpływ zróżnicowanej uprawy roli i roślin na skład gatunkowy i liczebność chwastów uprawie skorzonery, Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu – CCCLXXXIII, Ogrodnictwo, 41, 533–540,
Stompor-Chrzan E., Pisarek M., 1999, Wstępne badania nad możliwością uprawy skorzonery w różnych warunkach klimatyczno-glebowych, Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 468, 445–451,
www.jadlonomia.com/przepisy/niestraszna-mi-skorzonera_11/
. [dostęp: 01.08.2020],
karmelowy.pl/skorzonera-zapiekana-w-migdalach-black-salsify-baked-with-almonds/. [dostęp: 02.08.2020].
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego • 24.09.2026

mgr Literatura: Dziwulska-Hunek A., Krawiec M., Boroń B., Matwijczuk A., 2017, Wpływ stymulacji nasion Skorzonera hispanica L. światłem lasera na zawartość barwników fotosyntetycznych w liściach, Acta Agrophysica, 24, 3, 419–431, Konopiński M., Ferens E., 2007, Wpływ zróżnicowanej uprawy roli i roślin na skład gatunkowy i liczebność chwastów uprawie skorzonery, Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu – CCCLXXXIII, Ogrodnictwo, 41, 533–540, Stompor-Chrzan E., Pisarek M., 1999, Wstępne badania nad możliwością uprawy skorzonery w różnych warunkach klimatyczno-glebowych, Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 468, 445–451, www.jadlonomia.com/przepisy/niestraszna-mi-skorzonera_11/ . [dostęp: 01.08.2020], karmelowy.pl/skorzonera-zapiekana-w-migdalach-black-salsify-baked-with-almonds/. [dostęp: 02.08.2020].

Ekspert Diets Premium

Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.

USDA FoodData Central EFSA PubMed Clinical Guidelines
Loading
Polecane artykuły z tej kategorii

Powiązane artykuły

Odkryj podobne publikacje i porady ekspertów.

Kasza manna - odmiany, wskaźnik glikemiczny, przepisy... Czy kasza manna jest tłusta?
Indeks Glikemiczny

Kasza manna - odmiany, wskaźnik glikemiczny, przepisy... Czy kasza manna jest tłusta?

⏱ 5 min czytania
#Indeks Glikemiczny #Wartość Odżywcza
Sproszki brokułu – właściwości... Jak uprawiać kiełki z brokułu?
Profilaktyka Nowotworów

Sproszki brokułu – właściwości... Jak uprawiać kiełki z brokułu?

⏱ 3 min czytania
#Profilaktyka Nowotworów #Korzyści Zdrowotne
Krojona wołowina pieczona
Wartość Odżywcza

Krojona wołowina pieczona

⏱ 1 min czytania
#Wartość Odżywcza #Kolagen
12 istotnych powodów, dla których warto spożywać zakwaszone owoce i warzywa
Zdrowie

12 istotnych powodów, dla których warto spożywać zakwaszone owoce i warzywa

⏱ 6 min czytania 📚 Zdrowie
#Korzyści Zdrowotne #Wartość Odżywcza
Ziemniaki – skarbnica smaku i wartości odżywczych
Żywienie

Ziemniaki – skarbnica smaku i wartości odżywczych

⏱ 7 min czytania 📚 Żywienie
#Żywienie #Wartość Odżywcza
Skorzonera - wartość odżywcza, cechy i zastosowanie
Wartość Odżywcza

Skorzonera - wartość odżywcza, cechy i zastosowanie

⏱ 3 min czytania
#Wartość Odżywcza #Wartość Odżywcza
Soja – właściwości, wartość odżywcza, zastosowanie i potencjalne negatywne skutki
Właściwości Odżywcze

Soja – właściwości, wartość odżywcza, zastosowanie i potencjalne negatywne skutki

⏱ 6 min czytania
#Właściwości Odżywcze #Wartość Odżywcza
Ananas: właściwości, wartość odżywcza i nieznane zagadki
Wartość Odżywcza

Ananas: właściwości, wartość odżywcza i nieznane zagadki

⏱ 4 min czytania
#Wartość Odżywcza #Wartość Odżywcza
Shirataki (makaron konjac) – analiza składników, rola w odchudzaniu, potencjalne skutki niepożądane i zastosowanie
Nauka O Żywności

Shirataki (makaron konjac) – analiza składników, rola w odchudzaniu, potencjalne skutki niepożądane i zastosowanie

⏱ 6 min czytania 📚 Nauka O żywności
#Zarządzanie Wagą #Wartość Odżywcza
Mango – wartość kaloryczna, zawartość witamin oraz właściwości sprzyjające odchudzaniu. Poradnik: jak rozpoznać dojrzały owoc i prawidłowo go zbierać?
Owoce

Mango – wartość kaloryczna, zawartość witamin oraz właściwości sprzyjające odchudzaniu. Poradnik: jak rozpoznać dojrzały owoc i prawidłowo go zbierać?

⏱ 4 min czytania 📚 Owoce
#Wartość Odżywcza #Wartość Kaloryczna
Jak rozpoznać wysokiej klasy mięso mielone – praktyczny przewodnik dla świadomych konsumentów
Nauka O Mięsie

Jak rozpoznać wysokiej klasy mięso mielone – praktyczny przewodnik dla świadomych konsumentów

⏱ 3 min czytania 📚 Nauka O Mięsie
#Tradycyjne Przepisy #Wartość Odżywcza
Czy to w ogóle zielony przewodnik – czyli jaką sałatę wybrać?
Kolacja

Czy to w ogóle zielony przewodnik – czyli jaką sałatę wybrać?

⏱ 5 min czytania
#Kolacja #Przekąska
Ziemniaki, uznawane za bulwy o znaczącej wartości odżywczej.
Wartość Odżywcza

Ziemniaki, uznawane za bulwy o znaczącej wartości odżywczej.

⏱ 3 min czytania
#Wartość Odżywcza #Bulwy
Zupa, pasztet, sałatka z soczewicą jako głównym składnikiem
Żywienie

Zupa, pasztet, sałatka z soczewicą jako głównym składnikiem

⏱ 4 min czytania 📚 Żywienie
#Wartość Odżywcza #Sałatka
Metody obróbki cieplnej – wybór optymalnej metody
Wartość Odżywcza

Metody obróbki cieplnej – wybór optymalnej metody

⏱ 10 min czytania
#Wartość Odżywcza #Piekarnictwo
Korzyści zdrowotne płynące z używania przypraw i ziół
Przyprawy I Zioła

Korzyści zdrowotne płynące z używania przypraw i ziół

⏱ 5 min czytania
#Przyprawy I Zioła #Korzyści Zdrowotne
10 nowych produktów o unikalnych wartościach odżywczych – odkryj kolejne superżywności!
Wartość Odżywcza

10 nowych produktów o unikalnych wartościach odżywczych – odkryj kolejne superżywności!

⏱ 4 min czytania
#Wartość Odżywcza #Superżywność
Opuncja figowa – cechy charakterystyczne, właściwości, zastosowanie
Korzyści Zdrowotne

Opuncja figowa – cechy charakterystyczne, właściwości, zastosowanie

⏱ 6 min czytania
#Korzyści Zdrowotne #Wartość Odżywcza
Oleje tłoczone na zimno – właściwości i zastosowanie
Korzyści Zdrowotne

Oleje tłoczone na zimno – właściwości i zastosowanie

⏱ 6 min czytania
#Korzyści Zdrowotne #Oleje Tłoczone Na Zimno
Nasiona rzodkiewki – wartość odżywcza, korzyści i uprawa
Witaminy I Minerały

Nasiona rzodkiewki – wartość odżywcza, korzyści i uprawa

⏱ 4 min czytania
#Witaminy I Minerały #Wartość Odżywcza
Sposób przygotowania ryb – panierka do ryb, ryby w cieście
Wartość Odżywcza

Sposób przygotowania ryb – panierka do ryb, ryby w cieście

⏱ 6 min czytania
#Wartość Odżywcza #Ryby
Kalarepa – właściwości prozdrowotne, wartości odżywcze i najlepsze przepisy
Skład Odżywczy

Kalarepa – właściwości prozdrowotne, wartości odżywcze i najlepsze przepisy

⏱ 4 min czytania
#Skład Odżywczy #Właściwości Odżywcze
Kasza jęczmienna z łuską: cechy, wartość odżywcza, przygotowanie i przepisy
Wartość Odżywcza

Kasza jęczmienna z łuską: cechy, wartość odżywcza, przygotowanie i przepisy

⏱ 5 min czytania
#Wartość Odżywcza #Wartość Odżywcza
Zielony, czerwony, biały grejpfrut – przeciwwskazania. Czy to prawda, że należy je jeść rano lub wieczorem?
Przeciwutleniacze

Zielony, czerwony, biały grejpfrut – przeciwwskazania. Czy to prawda, że należy je jeść rano lub wieczorem?

⏱ 16 min czytania
#Przeciwutleniacze #Kalorie
Kokos – właściwości, wartość odżywcza i zastosowanie
Wartość Odżywcza

Kokos – właściwości, wartość odżywcza i zastosowanie

⏱ 5 min czytania
#Wartość Odżywcza #Wartość Odżywcza
Zachowanie świeżości i jakości żywności: zamrażanie, suszenie, pasteryzacja, tyndalizacja, maceracja
Przetwarzanie Żywności

Zachowanie świeżości i jakości żywności: zamrażanie, suszenie, pasteryzacja, tyndalizacja, maceracja

⏱ 4 min czytania
#Przetwarzanie Żywności #Wartość Odżywcza
Jak przygotować groch? Przepisy na dania z grochem – czy groch jest zdrowszy?
Odchudzanie

Jak przygotować groch? Przepisy na dania z grochem – czy groch jest zdrowszy?

⏱ 4 min czytania
#Odchudzanie #Korzyści Żywieniowe
Przygotowanie rosołu oraz jego właściwości i wartość odżywcza. Rosół na przeziębienie
Wartość Odżywcza

Przygotowanie rosołu oraz jego właściwości i wartość odżywcza. Rosół na przeziębienie

⏱ 6 min czytania
#Wartość Odżywcza #Zupa
Kiwi – wartość odżywcza, kiwi a cukrzyca, redukcja masy ciała. Czy kiwi jest zdrowe?
Układ Odpornościowy

Kiwi – wartość odżywcza, kiwi a cukrzyca, redukcja masy ciała. Czy kiwi jest zdrowe?

⏱ 5 min czytania
#Układ Odpornościowy #Wartość Odżywcza
Śliwka - właściwości odżywcze i wykorzystanie w kuchni: kompot, likier, sok
Właściwości Odżywcze

Śliwka - właściwości odżywcze i wykorzystanie w kuchni: kompot, likier, sok

⏱ 7 min czytania
#Właściwości Odżywcze #Zaburzenia Trawienne
Dla ćwiczących

Najnowsze diety

Odkryj inne plany żywieniowe o podobnych celach i składnikach.

Udostępnij