Skip to main content
PRO 7 min czytania

Choroba zwana celiakią

Choroba zwana celiakią
1 zdjęcie
623

Odtwarzacz głosowy

AI
0:00
0:00
Odsłuchaj treść artykułu na żywo
Spis treści 6
Materiał PRO PRO

Ten artykuł jest profesjonalnym materiałem merytorycznym (PRO) udostępnionym w całości.

W wielu sklepach spożywczych można teraz znaleźć działy poświęcone zdrowej żywności, gdzie osoby z celiakią mogą kupować produkty pozbawione glutenu. Historia choroby jednak nie jest nowa i sięga czasów starożytnych, kiedy z rozwojem rolnictwa i wprowadzaniem nowych rodzajów zbóż po raz pierwszy zauważono jej objawy. Z początku nazywano ją przewlekłą biegunką wyniszczającą, ale z biegiem czasu stała się powszechną chorobą związaną z odżywianiem. Co naprawdę jest celiakią i jak można zmniejszyć jej objawy?
01 / 06

Co to takiego jest choroba trzewna?

Choroba trzewna, również znana jako celiakia, jest schorzeniem autoimmunologicznym, które wpływa na trawienie glutenu z powodu predyspozycji genetycznej. Gluten jest klasyfikowane jako białko roślinne, ponieważ występuje w zbożach. Istota tego problemu polega na nadwrażliwości na jedną z głównych frakcji tego białka, prolaminę.
02 / 06

Objawy związane z chorobą trzewną

Można wyróżnić dwa główne typy objawów związanych z chorobą trzewną: jelitowe oraz pozajelitowe. Obraz kliniczny osoby chorej zależy od postaci choroby i wieku pacjenta. Mowa tu o czterech głównych typach choroby trzewnej: klasycznej, niemej, latentnej oraz potencjalnej. Choroba trzewna klasyczna charakteryzuje się bólem brzucha, biegunkami, wzdęciami, spadkiem masy ciała oraz zaburzeniami wchłaniania, takimi jak niedokrwistość i osteoporoza. Choroba trzewna niema nie wykazuje typowych objawów związanych z zaburzonym wchłanianiem, ale pacjenci mogą mieć problemy z tolerancją laktozy i sacharozy, niedokrwistością oraz obniżonym poziomem wapnia z wcześnie rozwijającą się osteoporozą. Choroba trzewna latentna występuje u osób starszych, u których objawy zostały zatrzymane lub całkowicie wyeliminowane dzięki diecie bezglutenowej, ale mogą wrócić w wyniku czynników ryzyka, takich jak ciąża, operacja, długotrwały stres lub zakażenia układu pokarmowego. Choroba trzewna potencjalna nie wykazuje żadnych objawów klinicznych i jest stwierdzana na podstawie występowania różnych symptomów, takich jak hipoplazja szkliwa, próchnica, choroba Duhringa, problemy z układem hormonalnym, zaburzenia hematologiczne, awitaminoza, zaburzenia w budowie narządu wzroku oraz symptomy ze strony układu nerwowego.
03 / 06

Zaburzenia przewodu pokarmowego u dzieci

W odniesieniu do dzieci, zaburzenia przewodu pokarmowego są znacznie łatwiejsze do wykrycia. Dlaczego? Produkty zawierające ten rodzaj białka są powoli i stopniowo wprowadzane do diety dziecka, co umożliwia szybkie rozpoznanie przyczyny dolegliwości. W przypadku dzieci, zaburzenia przewodu pokarmowego objawiają się klasycznymi objawami - występują biegunki, wymioty i problemy z trawieniem. Zaburzenia u dzieci objawiają się także powiększonym brzuchem, opadającymi ramionami i pośladkami, a także bladą barwą skóry.
04 / 06

Rozpoznawanie choroby

Rozpoznanie celiakii u dorosłych może być stosunkowo trudne, na przykład z powodu różnych postaci tej choroby. Jednak opracowano kilka metod, które umożliwiają prawidłowe rozpoznanie i odróżnienie celiakii od innych jednostek chorobowych. Głównym badaniem jest analiza serologiczna, która polega na wykrywaniu przeciwciał i enzymów wskazujących na rozwój choroby trzewnej. Jest bardzo istotne, aby nie stosować diety eliminacyjnej bez konsultacji z lekarzem przed przeprowadzeniem badań serologicznych. W takim przypadku może wystąpić spadek poziomu przeciwciał i może to prowadzić do wystawienia błędnej diagnozy. Czasami, dla potwierdzenia diagnozy, należy wykonać badanie genetyczne w celu wykrycia obecności specyficznych antygenów. Inna skuteczna metoda to biopsja, czyli badanie histopatologiczne. Z jelita pacjenta pobiera się fragment, który następnie poddaje się analizie. Specjaliści starają się ocenić uzyskany materiał badawczy, biorąc pod uwagę takie kryteria jak obecność kosmków jelitowych czy występowanie stanu zapalnego w obrębie błony śluzowej przewodu pokarmowego. Zgodnie z wytycznymi ESPGHAN, kolejnym elementem diagnostycznym (wykorzystywanym zwłaszcza u dzieci, które nie mają objawów klinicznych, ale należą do grupy ryzyka wystąpienia celiakii) jest badanie genetyczne (HLA DQ2/DQ8). Jeśli jego wynik jest negatywny, można uznać, że choroba nie występuje, i na tym etapie diagnostyka może zostać zakończona. W przypadku wyniku dodatniego rozszerza się diagnostykę w pierwszej kolejności o badanie przeciwciał, a następnie biopsję. Ostatnim rodzajem badań jest typowa diagnostyka laboratoryjna, w skład której wchodzą: – morfologia krwi; – badanie moczu; – analiza biochemiczna poziomu elektrolitów, białka, witamin z grupy B oraz D i E; – próby wątrobowe.
05 / 06

Postępowania terapeutyczne

Niepowodzenie w leczeniu chorób jelitowych jest tak poważnym stanem zdrowia, że współczesna medycyna nie ustaliła jeszcze skutecznych metod terapeutycznych. W rzeczywistości można powiedzieć, że farmakoterapia jest w zasadzie bezsilna wobec celiakii - okazjonalnie lekarze zalecają stosowanie preparatów witaminowych i elektrolitów w celu uzupełnienia występujących niedoborów. Z upływem czasu wykorzystuje się również leki sterydowe, których celem jest zmniejszenie stanu zapalnego, a także środki poprawiające wchłanianie wody.
06 / 06

Dieta pozbawiona glutenu

Zidentyfikowano, że jedynym i skutecznym sposobem na usunięcie objawów celiakii jest dieta pozbawiona źródeł glutenu. Odpowiedni bilans pokarmowy może być wymagający, ponieważ zboża lub ich śladowe ilości występują w większości produktów spożywczych. Konieczne jest staranne przeglądanie etykiet podczas zakupów. Osoby cierpiące na celiakię powinny nabywać produkty opatrzone symbolem przekreślonego kłosa, aby mieć pewność, że produkt nie zawiera glutenu. Dieta pozbawiona glutenu powinna być stosowana wyłącznie pod kontrolą dietetyka lub specjalisty.
Plan Żywieniowy

Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?

Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.

Anna Schmidt
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego • 19.03.2026

Anna Schmidt

Ekspert Diets Premium

Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.

USDA FoodData Central EFSA PubMed Clinical Guidelines
Loading
Polecane artykuły z tej kategorii

Powiązane artykuły

Odkryj podobne publikacje i porady ekspertów.

Choroby wywołane przez gluten - rodzaje i diagnoza
Immunologia
Choroby wywołane przez gluten - rodzaje i diagnoza
⏱ 7 min czytania 📚 Immunologia
#Pszenica #Bezglutenowy
Eksperci od żywienia na temat wprowadzania glutenu do diety malucha
Celiakia
Eksperci od żywienia na temat wprowadzania glutenu do diety malucha
⏱ 1 min czytania
#Celiakia #Żywienie
Mąki bezglutenowe – rodzaje, profil odżywczy, właściwości technologiczne i zastosowanie w diecie bezglutenowej
Nauka O Żywności
Mąki bezglutenowe – rodzaje, profil odżywczy, właściwości technologiczne i zastosowanie w diecie bezglutenowej
⏱ 4 min czytania 📚 Nauka O żywności
#Przetwórstwo Żywności #Celiakia
Niewłaściwa reakcja układu immunologicznego na gluten – objawy i rokowania. Choroba trzewna i niewłaściwa reakcja układu immunologicznego na gluten
Konsekwencje Zdrowotne
Niewłaściwa reakcja układu immunologicznego na gluten – objawy i rokowania. Choroba trzewna i niewłaściwa reakcja układu immunologicznego na gluten
⏱ 4 min czytania
#Konsekwencje Zdrowotne #Gluten
Choroba Dühringa - inna postać celiakii
Dieta Bezglutenowa
Choroba Dühringa - inna postać celiakii
⏱ 5 min czytania
#Dieta Bezglutenowa #Celiakia
Objawy, terapia, dieta i powikłania choroby Duhringa
Dieta Bezglutenowa
Objawy, terapia, dieta i powikłania choroby Duhringa
⏱ 3 min czytania
#Dieta Bezglutenowa #Celiakia
Choroba genetyczna zwana celiakią, która uniemożliwia spożywanie glutenu... Jakie są zasady dietetyczne dla osób z celiakią?
Dietoterapia
Choroba genetyczna zwana celiakią, która uniemożliwia spożywanie glutenu... Jakie są zasady dietetyczne dla osób z celiakią?
⏱ 2 min czytania 📚 Dietoterapia
#Owies #Dieta Bezglutenowa
Jak rozpoznać celiakię? Objawy skórne, neurologiczne i inne – jakie badania wykonać, aby potwierdzić chorobę trzewną?
Składniki Odżywcze Niezbędne
Jak rozpoznać celiakię? Objawy skórne, neurologiczne i inne – jakie badania wykonać, aby potwierdzić chorobę trzewną?
⏱ 3 min czytania
#Składniki Odżywcze Niezbędne #Celiakia
Nietolerancja na gluten u dzieci -- objawy, dieta -- jak rozpoznać nietolerancję na gluten u dzieci?
Nadwrażliwość Na Gluten
Nietolerancja na gluten u dzieci -- objawy, dieta -- jak rozpoznać nietolerancję na gluten u dzieci?
⏱ 7 min czytania
#Nadwrażliwość Na Gluten #Wchłanianie Białka
Płatki jaglane – charakterystyka, składniki odżywcze oraz możliwości wykorzystania w diecie i kosmetyce
Skład Odżywczy
Płatki jaglane – charakterystyka, składniki odżywcze oraz możliwości wykorzystania w diecie i kosmetyce
⏱ 3 min czytania
#Skład Odżywczy #Nadwrażliwość Na Gluten
Owsianka a redukcja masy ciała: która wersja najlepiej wspiera odchudzanie – na wodzie czy mleku?
Trwałe Zarządzanie Wagą
Owsianka a redukcja masy ciała: która wersja najlepiej wspiera odchudzanie – na wodzie czy mleku?
⏱ 5 min czytania
#Trwałe Zarządzanie Wagą #Bogate W Składniki Odżywcze
Zaburzenia zależne od glutenu: celiakia, nieceliakalna nadwrażliwość na pszenicę (NCGS) i alergia na pszenicę – diagnostyka i dieta
Objawy Żołądkowo-Jelitowe
Zaburzenia zależne od glutenu: celiakia, nieceliakalna nadwrażliwość na pszenicę (NCGS) i alergia na pszenicę – diagnostyka i dieta
⏱ 3 min czytania
#Objawy Żołądkowo-jelitowe #Zalecenia Żywieniowe
Chleb bez glutenu - przepis na pieczywo bez mąki pszennej
Alternatywa Bezglutenowa
Chleb bez glutenu - przepis na pieczywo bez mąki pszennej
⏱ 5 min czytania
#Alternatywa Bezglutenowa #Tradycyjne Danie
Trudności w przestrzeganiu diety bezglutenowej
Dieta Bezglutenowa
Trudności w przestrzeganiu diety bezglutenowej
⏱ 3 min czytania
#Dieta Bezglutenowa #Bezglutenowy
Dieta pozbawiona pszenicy - konsekwencje, pomysły na posiłki... Czy rzeczywiście jest to identyczne z tym, co spożywamy w diecie bez pszenicy?
Dolegliwości I Zdrowie
Dieta pozbawiona pszenicy - konsekwencje, pomysły na posiłki... Czy rzeczywiście jest to identyczne z tym, co spożywamy w diecie bez pszenicy?
⏱ 7 min czytania 📚 Dolegliwości I Zdrowie
#Dieta Bezglutenowa #Dieta Eliminacyjna
Wprowadzanie glutenu do diety dziecka – nowoczesne wytyczne
Żywienie
Wprowadzanie glutenu do diety dziecka – nowoczesne wytyczne
⏱ 3 min czytania
#Żywienie #Gluten
Sprue - przyczyny, objawy, terapia i dieta
Dietoterapia
Sprue - przyczyny, objawy, terapia i dieta
⏱ 4 min czytania 📚 Dietoterapia
#Żywienie #Gluten
Dieta – strategie odchudzania, terapeutyczne, eliminacyjne i prozdrowotne
Strategie Odchudzania
Dieta – strategie odchudzania, terapeutyczne, eliminacyjne i prozdrowotne
⏱ 11 min czytania
#Strategie Odchudzania #Suplementy Diety
Dieta pozbawiona mleka - strategia i przepisy kulinarne
Dolegliwości I Zdrowie
Dieta pozbawiona mleka - strategia i przepisy kulinarne
⏱ 6 min czytania 📚 Dolegliwości I Zdrowie
#Nietolerancja Laktozy #Dieta Bezmleczna
Nadwrażliwość na gluten u niemowląt – objawy
Alergia
Nadwrażliwość na gluten u niemowląt – objawy
⏱ 4 min czytania 📚 Alergia
#Celiakia #Gluten
Rozpoznawanie celiakii - niezbędne badania diagnostyczne
Dolegliwości I Zdrowie
Rozpoznawanie celiakii - niezbędne badania diagnostyczne
⏱ 5 min czytania 📚 Dolegliwości I Zdrowie
#Nadwrażliwość Na Gluten #Celiakia
Dieta bezglutenowa dla dzieci - propozycje posiłków
Produkty
Dieta bezglutenowa dla dzieci - propozycje posiłków
⏱ 4 min czytania 📚 Produkty
#Dieta Bezglutenowa #Diety Bezglutenowe
Dieta pozbawiona glutenu - zasady, wskazania i ograniczenia, plan żywieniowy na tydzień, przepisy kulinarne
Produkty
Dieta pozbawiona glutenu - zasady, wskazania i ograniczenia, plan żywieniowy na tydzień, przepisy kulinarne
⏱ 9 min czytania 📚 Produkty
#Dieta Bezglutenowa #Diety Bezglutenowe
Dieta pozbawiona glutenu w leczeniu schorzeń tarczycy – Hashimoto i niedobór hormonalny
Produkty
Dieta pozbawiona glutenu w leczeniu schorzeń tarczycy – Hashimoto i niedobór hormonalny
⏱ 4 min czytania 📚 Produkty
#Zaburzenia Tarczycy #Choroba Hashimoto
Shirataki (makaron konjac) – analiza składników, rola w odchudzaniu, potencjalne skutki niepożądane i zastosowanie
Nauka O Żywności
Shirataki (makaron konjac) – analiza składników, rola w odchudzaniu, potencjalne skutki niepożądane i zastosowanie
⏱ 6 min czytania 📚 Nauka O żywności
#Zarządzanie Wagą #Wartość Odżywcza
Sorgo japońskie, czerwone... Sposób przygotowania sorgo?
Bezglutenowy
Sorgo japońskie, czerwone... Sposób przygotowania sorgo?
⏱ 5 min czytania
#Bezglutenowy #Gluten
Amarantus – metody przygotowania, miejsca zakupu i przepisy
Korzyści Zdrowotne
Amarantus – metody przygotowania, miejsca zakupu i przepisy
⏱ 3 min czytania
#Korzyści Zdrowotne #Przeciwzapalny
Zalety i wady eliminacji glutenu z diety
Styl Życia
Zalety i wady eliminacji glutenu z diety
⏱ 5 min czytania 📚 Styl Życia
#Bezglutenowy #Gluten
Dieta pozbawiona glutenu dla osób uprawiających sport
Produkty
Dieta pozbawiona glutenu dla osób uprawiających sport
⏱ 3 min czytania 📚 Produkty
#Przygotowywanie Posiłków #Dieta Dla Sportowców
Płatki jaglane – wartość glikemiczna, kaloryczność i sposoby przygotowania w zdrowej diecie
Metabolizm Energii
Płatki jaglane – wartość glikemiczna, kaloryczność i sposoby przygotowania w zdrowej diecie
⏱ 4 min czytania
#Metabolizm Energii #Elastyczność Skóry

Udostępnij