Skip to main content
PRO Zdrowie Żywienie Dobrostan 6 min czytania

Biały cukier i jego alternatywy

Biały cukier i jego alternatywy
1 zdjęcie
730
Odtwarzacz głosowy AI
0:00
0:00
Odsłuchaj treść artykułu na żywo
Spis treści 9
Materiał PRO PRO

Ten artykuł jest profesjonalnym materiałem merytorycznym (PRO) udostępnionym w całości.

Biały cukier jest najczęściej wykorzystywany do słodzenia napojów, takich jak herbata czy kawa, ale równie powszechnie występuje w wielu produktach spożywczych. Wielu konsumentów nie zdaje sobie sprawy, że cukier jest nie tylko źródłem słodyczy. Na szczęście, istnieje wiele dostępnych alternatyw dla białego cukru, które mogą być doskonałym rozwiązaniem dla niektórych osób.
01 / 09

Czy naprawdę warto stosować zamienniki cukru?

Cukier biały, znany również jako stołowy, jest efektem połączenia glukozy i fruktozy. Jest to najpopularniejszy rodzaj produktu słodzącego, który niestety zbyt często spożywany jest w nadmiarze. Zgodnie ze statystykami Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) z 2020 roku, średnia jego podaż pod różnymi postaciami wynosiła aż 42,7 kg na osobę. W porównaniu z poprzednimi latami jest to wartość niższa, ale wciąż znacznie przekraczająca zalecane normy (GUS 2021). Nadmierne spożycie cukru prowadzi do wielu problemów zdrowotnych, m.in. do występowania nadwagi, otyłości, cukrzycy czy chorób układu krążenia. Cukier ma bezpośredni negatywny wpływ na organizm człowieka, podwyższa poziom ciśnienia tętniczego krwi i zaburza gospodarkę lipidową, co prowadzi do wzrostu poziomu trójglicerydów i cholesterolu LDL (tzw. „złego”) oraz spadku cholesterolu HDL (tzw. „dobrego”). Cukier biały jest szczególnie szkodliwy dla dzieci, podawanie im produktów będących jego źródłem może powodować nadpobudliwość ruchową oraz problemy z koncentracją, a to z kolei może przekładać się na wyniki w nauce. Ponadto cukier zwiększa ryzyko rozwoju próchnicy zębów. Dlatego warto ograniczyć jego spożycie, a jeszcze lepszym rozwiązaniem jest całkowite wyeliminowanie cukru z diety, poprzez stopniowe wykluczanie go z posiłków. W celu samokontroli warto sporządzać notatki. Z pomocą przychodzą także dostępne na rynku zamienniki cukru, których stosowanie pozwoli zadbać o zdrowie, m.in. poprzez zmniejszenie ryzyka nadwagi lub otyłości. Największą jednak zaletą produktów słodzących jest to, że w większości mają niewiele kalorii - ich wykorzystanie pozwoli obniżyć całodobowe spożycie energii.
02 / 09

Namiastki cukru

To jest produkt stanowiący część naturalnych środków słodzących, który wpływa korzystnie na ludzki organizm. Ma on własności przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, a także obniża ciśnienie krwi. Ponadto zmniejsza on poziom cholesterolu frakcji LDL i zwiększa poziom cholesterolu frakcji HDL. Zawiera bioaktywne składniki działające na rzecz zdrowia, takie jak stewiozydy, które ograniczają wchłanianie glukozy w jelicie cienkim, poprawiają insulinowrażliwość i wydzielanie insuliny. Indeks glikemiczny stewii wynosi 3 i jest ona 200-300 razy słodsza od cukru, dlatego zaleca się jej stopniowe wprowadzanie do organizmu. Dodatkowo nie posiada kalorii, co czyni ją świetnym wyborem dla osób chcących schudnąć lub mających problemy z nadwagą lub otyłością. Stewia jest odporna na wysoką temperaturę (do 200°C), więc może być stosowana podczas pieczenia. Należy jednak pamiętać, że produkty pieczone z dodatkiem stewii mają inny smak niż te z dodatkiem białego cukru, co może nie odpowiadać wszystkim.
03 / 09

Opisany jako cukier brzozowy

– określany jako cukier brzozowy – cechuje się smakiem, wyglądem i poziomem słodkości podobnym do tradycyjnego białego cukru, jednak zawiera około 40% mniej kilokalorii w porównaniu z nim. Dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu może być wykorzystywany przez osoby z trudnościami z utrzymaniem równowagi węglowodanowej, a ze względu na niską liczbę kalorii – zaleca się go również w przypadku nadwagi lub otyłości.. Ponadto wykazuje udokumentowane korzyści zdrowotne zapobiegające próchnicy (M.. Kalemba-Drożdż 2018).. Jest doskonałą dodatkową substancją zarówno do słodzenia herbaty czy kawy, jak i do wypieków.. Należy pamiętać, że nadmierne spożycie ksylitolu może spowodować skutki przeczyszczające.. Zaleca się spożywać nie więcej niż 100 g dziennie.. EFSA uważa maksymalną bezpieczną dzienną dawkę za 0,5 g/kg masy ciała.. (C. Agostoni i wsp. 2011).
04 / 09

Erytrytol - słodzik nie wpływający na poziom cukru we krwi

Ma podobny wygląd do tradycyjnego białego cukru, ale jest mniej słodki i posiada znacznie mniej kalorii. Jest świetnym zamiennikiem cukru w wyrobach cukierniczych, ponieważ znacząco obniża ich wartość energetyczną. Jego indeks glikemiczny wynosi 0, co oznacza, że nie wpływa na poziom cukru we krwi - dlatego jest idealny dla osób cierpiących na cukrzycę. Erytrytol wykazuje również działanie antyoksydacyjne. Nie jest przetwarzany w organizmie człowieka - jest wydalany wraz z moczem w niezmienionej formie. Można spożywać do 50 g tego słodzika dziennie, nie obawiając się żadnych negatywnych skutków.
05 / 09

Syrop klonowy

Jego główny składnik jest sacharoza. Wielu ludzi uważa go za bardziej zdrową alternatywę dla tradycyjnego cukru. Jednakże, nie jest on polecany dla osób z zakłóconą tolerancją na węglowodany ze względu na wysoki indeks glikemiczny (65). Posiada jednak mniej kalorii (260 kcal/100 g) i zawiera pewne ilości polifenoli, które wykazują właściwości przeciwnowotworowe, przeciwzapalne oraz przeciwbakteryjne.
06 / 09

Trzcinowy i buraczany produkt uboczny

Jest to pochodna wytwarzana w trakcie produkcji cukru spożywczego. Jej wyjątkową cechą jest mroczna, ciemnobrązowa aż po czarną barwę. Zawiera około 40–50% sacharozy. W zależności od surowca, z którego została wytworzona, wyróżnia się melasę buraczaną i trzcinową. Nie zaleca się jednak tego zastępczego produktu dla wszystkich. Osoby chorujące na cukrzycę powinny go omijać ze względu na stosunkowo wysoki indeks glikemiczny (55) – znacznie lepszym rozwiązaniem będą substancje słodzące o niższym indeksie, takie jak erytrytol, stewia czy ksylitol.
07 / 09

Sok wyciśnięty z daktyli

Jest całkowicie produkowany z daktyli, dzięki czemu posiada takie same właściwości jak owoce. Charakteryzuje się wysokim poziomem cukrów prostych, dlatego zaleca się jego rozważne spożywanie. Jest również produktem bardzo wysokokalorycznym, ponieważ w 100 g znajduje się około 200 kcal. Sok daktylowy ma właściwości sprzyjające zdrowiu - działa przeciwbakteryjnie i przeciwnowotworowo (zawiera przeciwutleniacze i polifenole).
08 / 09

Nektar pszczeli

Głównymi składnikami są glukoza i fruktoza. On jest słodszy od cukru białego, ale nie wykazuje znacznej różnicy w kaloryczności. Należy zauważyć, że łyżeczka cukru waży około 6 g, podczas gdy miód - 12 g. Miód prezentuje szeroką gamę właściwości pożytecznych dla zdrowia. Dzięki zawierającym się w nim związkom, wykazuje działanie przeciwutleniające (M. Frontczak, B. Olas 2021). Jest także źródłem polifenoli, flawonoidów i karotenoidów. Najczęściej spotykany w Polsce jest miód lipowy, który przypisywany jest działania przeciwkaszlowe, wykrztuśne oraz przeciwgorączkowe (M. Bąkowska, K. Janda 2018).
09 / 09

Podsumowanie

Zastępowanie białego cukru innymi słodzikami przyniesie wiele pozytywnych skutków. Umożliwia to ograniczenie zbyt wysokiej ilości kalorii i zmniejszenie ryzyka wystąpienia wielu chorób, szczególnie tych, które mają podłoże metaboliczne. Należy jednak pamiętać, że nadmierne spożywanie polioli (takich jak erytrytol czy ksylytol), które są zawarte w słodzikach, może prowadzić do zakłóceń w pracy systemu pokarmowego, co może spowodować objawy takie jak niestrawność, biegunki lub wzdęcia.
Plan Żywieniowy

Chcesz wdrożyć te zasady w codziennej diecie?

Nasz inteligentny generator ułoży dla Ciebie zbilansowany jadłospis w 3 minuty, uwzględniając zalecenia z tego artykułu.

Agostoni C. et al., Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to the sugar replacers xylitol, sorbitol, mannitol, maltitol, lactitol, isomalt, erythritol, D‐tagatose, isomaltulose, sucralose and polydextrose and maintenance of tooth mineralisation by decreasing tooth demineralisation (ID 463, 464, 563, 618, 647, 1182, 1591, 2907, 2921, 4300), and reduction of post‐prandial glycaemic responses (ID 617, 619, 669, 1590, 1762, 2903, 2908, 2920) pursuant to Article 13 (1) of Regulation (EC) No 1924/2006, „EFSA Journal” 2011, 9(4), epub.
Bąkowska M., Janda K., Właściwości prozdrowotne wybranych miodów, „Pomeranian Journal of Life Sciences” 2018, 64(3), 147–151.
Dostawy na rynek krajowy oraz spożycie niektórych artykułów konsumpcyjnych na 1 mieszkańca w 2020 r., GUS 2021.
Frontczak M., Olas B., Miód i jego składniki chemiczne; rola w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia, „Kosmos” 2021, 70(1), 115–119.
Kalemba-Drożdż M., Ksylitol – fakty i mity. Czy to substancja prozdrowotna czy tylko chwyt marketingowy?, „Public Health Forum” 2018, 2(45), 95–99.
Kłosiewicz-Latoszek L., Cybulska B., Cukier a ryzyko otyłości, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2011, 92(2), 181–186.
Zweryfikowane merytorycznie przez dietetyka klinicznego • 23.03.2026

Agostoni C. et al., Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to the sugar replacers xylitol, sorbitol, mannitol, maltitol, lactitol, isomalt, erythritol, D‐tagatose, isomaltulose, sucralose and polydextrose and maintenance of tooth mineralisation by decreasing tooth demineralisation (ID 463, 464, 563, 618, 647, 1182, 1591, 2907, 2921, 4300), and reduction of post‐prandial glycaemic responses (ID 617, 619, 669, 1590, 1762, 2903, 2908, 2920) pursuant to Article 13 (1) of Regulation (EC) No 1924/2006, „EFSA Journal” 2011, 9(4), epub. Bąkowska M., Janda K., Właściwości prozdrowotne wybranych miodów, „Pomeranian Journal of Life Sciences” 2018, 64(3), 147–151. Dostawy na rynek krajowy oraz spożycie niektórych artykułów konsumpcyjnych na 1 mieszkańca w 2020 r., GUS 2021. Frontczak M., Olas B., Miód i jego składniki chemiczne; rola w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia, „Kosmos” 2021, 70(1), 115–119. Kalemba-Drożdż M., Ksylitol – fakty i mity. Czy to substancja prozdrowotna czy tylko chwyt marketingowy?, „Public Health Forum” 2018, 2(45), 95–99. Kłosiewicz-Latoszek L., Cybulska B., Cukier a ryzyko otyłości, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2011, 92(2), 181–186.

Ekspert Diets Premium

Ekspert zespołu Diets Premium. Specjalizuje się w planach żywieniowych, sportach siłowych oraz planach treningowych.

USDA FoodData Central EFSA PubMed Clinical Guidelines
Loading
Polecane artykuły z tej kategorii

Powiązane artykuły

Odkryj podobne publikacje i porady ekspertów.

Diabetes i aktywność fizyczna
Zdrowie Siedzące

Diabetes i aktywność fizyczna

⏱ 5 min czytania 📚 Zdrowie Siedzące
#Aktywność Fizyczna #Cukrzyca
Czy istnieją zdrowsze zamienniki cukru do herbaty? Alternatywne słodziki.
Dolegliwości I Zdrowie

Czy istnieją zdrowsze zamienniki cukru do herbaty? Alternatywne słodziki.

⏱ 5 min czytania 📚 Dolegliwości I Zdrowie
#Zdrowsze Alternatywy #Substytuty Cukru
Zimowe napoje podnoszące temperaturę ciała
Nawodnienie

Zimowe napoje podnoszące temperaturę ciała

⏱ 3 min czytania 📚 Nawodnienie
#Nawodnienie #Napoje
Marchewki
Zdrowie

Marchewki

⏱ 2 min czytania 📚 Zdrowie
#Astma #Marchew
7 powodów, dlaczego warto jeść orzechy brazylijskie
Zdrowie

7 powodów, dlaczego warto jeść orzechy brazylijskie

⏱ 1 min czytania 📚 Zdrowie
#Orzechy #Orzechy Brazylijskie
Najczęściej popełniane błędy podczas przygotowywania posiłków
Zdrowie

Najczęściej popełniane błędy podczas przygotowywania posiłków

⏱ 5 min czytania 📚 Zdrowie
#Przygotowywanie Posiłków
"Grecki" jogurt naturalny, który nie pochodzi z Grecji
Zdrowie

"Grecki" jogurt naturalny, który nie pochodzi z Grecji

⏱ 2 min czytania 📚 Zdrowie
#Jogurt Naturalny #Jogurt
5 istotnych powodów, dla których nie powinno się szybko schudnąć
Zdrowie

5 istotnych powodów, dla których nie powinno się szybko schudnąć

⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Odchudzanie #Efekt Jo-jo
5 leczniczych roślin medycznych do uprawy w domu
Zdrowie

5 leczniczych roślin medycznych do uprawy w domu

⏱ 4 min czytania 📚 Zdrowie
#Rośliny Lecznicze #Szybkie
Fermentowana kapusta i marynowana kapusta – różnice i cechy
Zdrowie

Fermentowana kapusta i marynowana kapusta – różnice i cechy

⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Zaparcia #Fermentowane
Kapusta (warzywo)
Zdrowie

Kapusta (warzywo)

⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Warzywo #Witamina C
Kałamarnice - właściwości, ceny, sposób przygotowania
Zdrowie

Kałamarnice - właściwości, ceny, sposób przygotowania

⏱ 2 min czytania 📚 Zdrowie
#Azjatyckie #Śródziemnomorski
Kamienie żółciowe - domowe metody
Zdrowie

Kamienie żółciowe - domowe metody

⏱ 2 min czytania 📚 Zdrowie
#Kamica Żółciowa #Domowe
5 powodów, dla których warto zajmować się dzikim różaniem górskim
Zdrowie

5 powodów, dla których warto zajmować się dzikim różaniem górskim

⏱ 1 min czytania 📚 Zdrowie
#Zdrowie Psychiczne #Wpływ Rolnictwa Na Środowisko
Pięć pozytywnych skutków spożycia truskawek na zdrowie
Zdrowie

Pięć pozytywnych skutków spożycia truskawek na zdrowie

⏱ 1 min czytania 📚 Zdrowie
#Korzyści Zdrowotne #Warzywo
Kapary, artykuły odzieżowe, haftowane lub szydełkowane
Zdrowie

Kapary, artykuły odzieżowe, haftowane lub szydełkowane

⏱ 2 min czytania 📚 Zdrowie
#Śródziemnomorski #Wspinaczka
Capsaicyna i piperyna: właściwości, wady oraz występowanie substancji ostrej
Zdrowie

Capsaicyna i piperyna: właściwości, wady oraz występowanie substancji ostrej

⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Zdrowie Układu Pokarmowego #Konsekwencje Zdrowotne
Karmienie po cesarskim cięciu - dieta... Jak zainicjować laktację po cesarskim cięciu?
Zdrowie

Karmienie po cesarskim cięciu - dieta... Jak zainicjować laktację po cesarskim cięciu?

⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Zdrowa Dieta #Żywienie
Czy faktycznie liczy się ilość kalorii, czy też pochodzenie jest bardziej kluczowe?
Zdrowie

Czy faktycznie liczy się ilość kalorii, czy też pochodzenie jest bardziej kluczowe?

⏱ 1 min czytania 📚 Zdrowie
#Wydatkowanie Kalorii #Śledzenie Kalorii
Czy wybór posiłków ma znaczenie w leczeniu bezsenności?
Zdrowie

Czy wybór posiłków ma znaczenie w leczeniu bezsenności?

⏱ 7 min czytania 📚 Zdrowie
#Higiena Snu #Bezsenność
Czy posiadanie psa przynosi korzyści dla zdrowia i sprawności fizycznej właściciela
Zdrowie

Czy posiadanie psa przynosi korzyści dla zdrowia i sprawności fizycznej właściciela

⏱ 4 min czytania 📚 Zdrowie
#Zdrowie Psychiczne #Umysłowy
Karmienie piersią oraz spożywanie czekolady, miodu, kiszonych ogórków itp. - Co można bezpiecznie spożywać podczas laktacji?
Zdrowie

Karmienie piersią oraz spożywanie czekolady, miodu, kiszonych ogórków itp. - Co można bezpiecznie spożywać podczas laktacji?

⏱ 6 min czytania 📚 Zdrowie
#Ogórki Kiszone #Czekolada
5 produktów, które zapewnią Ci naturalny doping!
Zdrowie

5 produktów, które zapewnią Ci naturalny doping!

⏱ 1 min czytania 📚 Zdrowie
#Naturalne Środki Przeciwnowotworowe #Naturalne Środki Na Odporność
5 przyczyn, dla których powinieneś zastąpić tradycyjne ziemniaki batatami
Zdrowie

5 przyczyn, dla których powinieneś zastąpić tradycyjne ziemniaki batatami

⏱ 1 min czytania 📚 Zdrowie
#Bataty #Ziemniaki
7 metod na wzmocnienie odporności potomstwa
Zdrowie

7 metod na wzmocnienie odporności potomstwa

⏱ 2 min czytania 📚 Zdrowie
#Zbilansowana Dieta #Zdrowe
Kardony - najlepsze przepisy
Zdrowie

Kardony - najlepsze przepisy

⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Warzywo #Warzywa
Typowe właściwości lecznicze i zastosowanie karczocha zwyczajnego
Zdrowie

Typowe właściwości lecznicze i zastosowanie karczocha zwyczajnego

⏱ 5 min czytania 📚 Zdrowie
#Zarządzanie Wagą #Suplementy Diety
Wpływ, zastosowanie i reakcje alergiczne na zwykły kalabas
Zdrowie

Wpływ, zastosowanie i reakcje alergiczne na zwykły kalabas

⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Warzywa #Tropikalny
Pięć powodów na spożywanie cukini
Zdrowie

Pięć powodów na spożywanie cukini

⏱ 1 min czytania 📚 Zdrowie
#Kiełbaski #Przekąski
Kalettes - pochodzenie, cechy i zastosowanie nowego rodzaju warzywa
Zdrowie

Kalettes - pochodzenie, cechy i zastosowanie nowego rodzaju warzywa

⏱ 3 min czytania 📚 Zdrowie
#Właściwości Odżywcze #Warzywo
Dla ćwiczących

Najnowsze diety

Odkryj inne plany żywieniowe o podobnych celach i składnikach.

Ekosystem Wszystkich Aplikacji

Dopasowane Narzędzia, Generatory i Kalkulatory Kliniczne

Wykorzystaj dedykowane aplikacje ekosystemu Diets Premium powiązane z tym tematem lub wylosuj kolejny zestaw narzędzi.

Wszystkie aplikacje

Udostępnij